Poziv na predavanje dr Marjana Niketića, muzejskog savetnika Prirodnjačkog muzeja
Pozivamo vas na javno predavanje na temu „Kritički osvrt na koncepte infraspecijske klasifikacije vaskularnih biljaka i ostalih organizama“ koje će Marjan Niketić, muzejski savetnik Prirodnjačkog muzeja i dopisni član SANU održati u utorak, 11. aprila 2023. godine, u 12 sati, u Ogranku SANU u Nišu, Univerzitetski trg, broj 2 (Multimedijalna sala Univerziteta u Nišu, broj 8).
R e z i m e
Infraspecijska klasifikacija ima dugu istoriju u sistematici i nastala je uporedo sa Lineovim sistemom binominalne i trinominalne nomenklature. Za različite grupe živih organizama definisani su različiti infraspecijski nivoi kao i kriterijumi za vrednovanje njihovog statusa. U Međunarodnom nomenklaturnom kodeksu biljaka, algi i gljiva isti nivoi klasifikacije neadekvatno su definisani za različite polifiletske grupe organizama. Budući da kod vaskularnih biljaka taksoni nastaju različitim evolucionim mehanizmima i imaju različit način reprodukcije, za njihovo rangiranje se primenjuju različiti kriterijumi. Za pravilno vrednovanje vrsta i infraspecijskih taksona, pored indikativnih karioloških, genetičkih i fitohemijskih svojstava, neophodno je ustanoviti i njihovu morfološku osobenost. Kod životinja su odavno
ustanovljeni kriterijumi za kvantifikovanje i vrednovanje podvrsta na osnovu pravila bimodalne distribucije, koje dopušta do 25% preklapanja glavnih dijagnostičkih karaktera. Predloženo modifikovano pravilo kvantifikacije dijagnostičkih morfoloških karaktera za podvrste kopnenih biljaka znatno je fleksibilnije, jer pretpostavlja znatno veća preklapanja. Pored toga, kod nekih biljnih vrsta uočen je asimetrični mod morfološke i genetičke varijacije pripadajućih podvrsta koji se ne uklapa u ustaljene evolutivne obrasce. Ova odstupanja su naročito izražena kod centralne u odnosu na periferne podvrste kod parapatrijskog tipa distribucije. Imajući u vidu navedene specifičnosti i nedorečenu definisanost infraspecijskih taksona, za njihovo izdvajanje je neophodan kritički, selektivan i integrativni pristup.
