Gostujuća izložba Prirodnjačkog muzeja u Beogradu „Surlaši – divovi iz naše geološke prošlosti“, čiji su autori Sanja Alaburić, viši kustos, dr Zoran Marković, muzejski savetnik i Miloš Milivojević, viši preparator, otvorena je 11. marta 2020. u Galeriji Narodnog muzeja Kraljevo u Kraljevu.
Pri pomenu „surlašaˮ verovatno se prvo pomisli na današnjeg afričkog ili azijskog slona, eventualno mamuta. Međutim, oni su samo potomci grupe sisara čiji su fosilni ostaci deo procesa koji je trajao milionima godina. Od relativno malih životinja evolucijom su postali najkrupniji kopneni sisari. Sve do pronalaska kompletnih skeleta, predstava o tim životinjama bila je nejasna, a ponekad i groteskna. Njihove lobanje i krupne kosti ljudi su doživljavali kao delove kiklopa ili drugih mitskih bića. Zahvaljujući brojnim fosilnim ostacima u prirodnjačkim zbirkama širom sveta, danas znamo dovoljno da možemo uspešno da rekonstruišemo njihov izgled.
Na izložbi su prikazani originalni delovi skeleta surlaša iz zbirki Prirodnjačkog muzeja i Narodnog muzeja Kraljevo (zubi, donje i gornje vilice) čiji su fosilni ostaci otkriveni na teritoriji Srbije i Makedonije. Postavka je grafički obogaćena krupnim ilustracijama surlaša, kao i fotografijama sa iskopavanja kompletnog skeleta kikindskog mamuta koji je otkriven 1996. godine. Stotine delova skeleta mamuta i drugih surlaša na našoj teritoriji dokaz su da su ove životinje u velikom broju naseljavale područje Srbije. Ova oblast je još uvek neistražena i očekuju se novi naučni nalazi u budućnosti, a osim naučne i muzeološke važnosti, fosili su zanimljivi i široj javnosti.